Rat u Iranu prijeti da prizemlji evropske aviokompanije

Evropske aviokompanije uputile su hitan apel Evropskoj uniji zahtijevajući uvođenje vanrednih mjera kako bi se ublažile dramatične posljedice rata s Iranom. U dokumentu u koji je Rojters imao uvid, industrijska grupa Airlines for Europe (A4E) upozorava na razorni uticaj masovnog zatvaranja vazdušnog prostora i sve izvjesniju nestašicu avionskog goriva, što direktno ugrožava stabilnost sektora.

​Grupacija A4E, koja okuplja gigante poput Lufthanse, Air France-KLM-a i easyJeta, predlaže Briselu set kriznih koraka koji uključuju uspostavljanje sistema praćenja zaliha kerozina na nivou cijele Unije, privremenu suspenziju evropskog tržišta ugljenika za avijaciju, kao i ukidanje određenih vazduhoplovnih taksi. Poseban fokus stavljen je na izmjenu zakonskih obaveza o rezervama nafte, jer trenutni propisi o 90-dnevnim zalihama ne obuhvataju specifične zahtjeve za avionsko gorivo.

​Vazdušni saobraćaj nalazi se pod ogromnim pritiskom od 28. februara i početka američko-izraelskih operacija protiv Irana. Agencija Evropske unije za bezbjednost vazdušnog saobraćaja već je zabranila letove kroz prostore ključnih zalivskih zemalja, uključujući Ujedinjene Arapske Emirate i Katar, a te restrikcije su na snazi najmanje do 24. aprila. Dodatnu paniku izaziva blokada Hormuškog moreuza, zbog čega je Airports Council International Europe (ACI) upozorio da bi se Evropa već za tri sedmice mogla suočiti sa sistemskim nedostatkom goriva.

​Iako je Evropska komisija potvrdila da je situacija razlog za veliku zabrinutost, zvanični Brisel tvrdi da u ovom trenutku nema dokaza o stvarnoj nestašici, uz napomenu da je snabdijevanje rafinerija sirovom naftom i dalje stabilno. Ipak, aviokompanije insistiraju na modelu zajedničke nabavke kerozina, sličnom onom koji je primijenjen za prirodni gas nakon ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine, kako bi se spriječio kolaps ruta između Azije i Evrope.

​Ratni sukob je već duboko uzdrmao tržište: rute koje su se oslanjale na zalivska čvorišta su prekinute ili preusmjerene, dok su udvostručene cijene goriva primorale avioprevoznike na nepopularne mjere. Putnici se već suočavaju sa značajno skupljim kartama, novim doplatama za gorivo i ukidanjem brojnih linija, dok industrija čeka konkretan odgovor evropske administracije.