Jama Petnjik mogla bi biti izvor pravog bogatstva

Dok globalna potražnja za ugljem dostiže rekordne nivoe od preko osam milijardi tona, a države širom Evrope zbog energetske krize odlažu zatvaranje termoelektrana, rudno bogatstvo Berana ostaje zarobljeno pod zemljom. Iako čitav grad leži na ogromnoj ugljenoj ploči, jama Petnjik je već četiri godine potopljena podzemnim vodama, a rješenje za ovaj strateški važan objekat se ne nazire.

​Iskusni rudarski inženjeri ističu da Berane bukvalno „sjedi“ na bogatstvu. Ugljena ploča, čija debljina varira od četiri i po do devet metara, proteže se ispod cijelog grada na dubini od oko 200 metara, dok je u selu Dapsiće ona još masivnija. Upravo na toj dubini nalaze se hodnici jame Petnjik, jedne od najbezbjednijih i najmodernijih na ovim prostorima.

​Geološke rezerve beranskog basena procjenjuju se na nevjerovatnih 167 miliona tona, od čega je oko 25 miliona tona direktno dostupno za eksploataciju. Sama jama Petnjik krije oko 16 miliona tona bilansnih rezervi, dok se značajna nalazišta nalaze i u selima Polica i Zagorje. Inženjeri pojašnjavaju da se u Evropi ugalj vadi i direktno ispod gradskih zona, ali da to kod nas nije neophodno jer su ogromne zalihe na okolnim lokacijama lako dostupne.

​Sudbina rudnika, koji je nakon niza propalih privatizacija 2014. godine preuzela kompanija „Metalfer“ iz Sremske Mitrovice, bila je obećavajuća. Proizvodnja je bila obnovljena, radilo se u tri smjene, ali je 2019. godine proces obustavljen uz obrazloženje o nerentabilnosti. Ključni udarac zadao je kvar na staroj trafostanici u novembru 2022. godine. Nestanak struje doveo je do prestanka rada pumpi, nakon čega su podzemne vode nezaustavljivo ispunile jamu.

​Rudnik uglja je posljednji preostali industrijski gigant u Beranama koji nije potpuno uništen u tranziciji, a njegov značaj za lokalnu ekonomiju je nemjerljiv. U periodima stabilnog rada, rudnik je zapošljavao 150 radnika, dok je u reprolanac bilo uključeno još dvadesetak manjih firmi.

​Nove geopolitičke okolnosti i vrtoglavi rast cijena energenata učinili su podzemnu eksploataciju uglja ponovo isplativom. Ipak, dok se čeka konkretna akcija i dogovor o sanaciji, jama Petnjik ostaje potopljena, a beransko „crno zlato“ nedostupno u trenutku kada bi moglo biti ključni pokretač razvoja čitavog sjevera Crne Gore.