EVROPA JE VEĆ STIGLA NA JADRAN: Komnenović otkriva kako je Tivat postao korak ispred svih

Tivat je spreman da ispiše novu stranicu istorije Crne Gore. Dok se najmanja bokeljska opština ubrzano priprema da 5. juna ugosti Samit Evropska unija – Zapadni Balkan, što je ujedno i najveći međunarodni skup ikada organizovan u zemlji, lokalna uprava paralelno vodi složene bitke na nekoliko unutrašnjih frontova. Formiran je opštinski operativni tim u saradnji sa Ministarstvom unutrašnjih poslova koji intenzivno radi kako bi grad besprekorno funkcionisao pod vanrednim mjerama bezbjednosti, a građani će uskoro dobiti sve detaljne informacije o funkcionisanju tokom ovog istorijskog događaja.

​Ipak, dok se pred stranim delegacijama širi evropski tepih, iza kulisa tinja ozbiljan sukob sa državnim vlastima oko ključnih resursa. Prva tačka spoticanja je vazdušna luka. Opština Tivat, uz podršku Zajednice opština i opštine Zeta, uputila je Skupštini Crne Gore oštro i negativno mišljenje o Vladinom predlogu raspodjele jednokratne koncesione naknade za Aerodrom Tivat. Lokalno rukovodstvo odlučno odbija izmjene Zakona o finansiranju lokalne samouprave kojima bi se uskratili njihovi koncesioni prihodi. Sudbina koncesije i politička volja vladajuće većine tek će se kaliti u parlamentarnim klupama, ali činjenica je da Tivat danas ima vjerovatno najgoru aerodromsku infrastrukturu u Evropi. Iako gradonačelnik Željko Komnenović ima samo riječi hvale za aktuelni menadžment i međunarodnog eksperta Roka Tolića, on otvoreno sumnja da država ima kapacitet da samostalno unaprijedi posrnulu infrastrukturu vazdušne luke.

​Ništa manje kompleksni nisu ni odnosi sa Porto Montenegrom, gdje se pregovori vode u pravcu izbjegavanja potencijalne arbitraže. Zbog raznih političkih razloga, nova Odluka o komunalijama još nije došla na dnevni red skupštinskog zasjedanja, uprkos tome što je resorna ministarka Majda Adžović lično razgovarala sa tivatskim odbornicima o važnosti ovog pitanja. Dok investitor predlaže neku vrstu koncesije za lokalne puteve unutar naselja, Komnenović ostaje nepokolebljiv u stavu da javna infrastruktura zakonski pripada gradu i da se lokalne saobraćajnice ne mogu zatvarati kapijama i rampama. Razlika u procjeni uložene vrijednosti postoji, ali rješenje se mora naći isključivo u okviru zakonskog sistema države Crne Gore, bez ad hoc i nezakonitih kompromisa, jer je Porto Montenegro uspješan projekat upravo zato što je integrisan sa gradom, a ne izolovan barijerama.

​Najveće razočaranje tivatske uprave, ali i ostalih primorskih gradova, odnosi se na višedecenijski problem centralizacije obale. Zajednički zakonski predlog o izmjenama Zakona o morskom dobru, koji je prošle godine trebalo da decentralizuje upravljanje crnogorskom obalom, mjesecima je čamio ignorisan u skupštinskim ladicama. Državna vlast je ušla u izradu novog rješenja potpuno zaobilazeći primorske opštine, koje sada najavljuju pritisak preko svojih poslanika u parlamentu. Trenutni sistem u kojem Javno preduzeće Morsko dobro, na osnovu anahronog zakona iz 1992. godine, upravlja kompletnom obalom, postao je neodrživ. Raspolaganje milionskim prihodima koje ovo preduzeće ubire u potpunom je nesaglasju sa minimalnim ulaganjima u lokalnu infrastrukturu na primorju.

​Lokalne vlasti ističu da JP Morsko dobro umjesto partnerskog odnosa funkcioniše kao aparat političke represije prema neistomišljenicima, što dovodi do apsurdnih situacija na terenu. Da niko bolje ne može upravljati prostorom od lokalne uprave potvrđuje i Ustav, a u zahtjevima za decentralizacijom crnogorsko primorje je dobilo i zvaničnu podršku specijalnog izvjestitelja EU za Crnu Goru, Marijana Šareca. Tivat i susjedne opštine najavljuju da će tokom pristupnih pregovora sa Evropskom unijom insistirati na pravu da upravljaju sopstvenom teritorijom. Trenutno stanje, u kojem Ministarstvo prostornog planiranja i urbanizma u potpunosti isključuje lokalne urbaniste iz donošenja Programa privremenih objekata u zoni morskog dobra, lokalne vlasti vide kao povratak na najgori mogući oblik centralizacije, dramatičniji čak i od perioda prije avgustovskih političkih promjena 2020. godine.