Dvadeset godina od obnove nezavisnosti Crne Gore: Između istorijskih iskoraka i propuštenih šansi

2006. Godina – Referendum i obnova državnosti

Istorijska prekretnica modernog crnogorskog društva. Građani Crne Gore su 21. maja na demokratskom referendumu donijeli odluku o obnovi nezavisnosti, čime je država nakon gotovo jednog vijeka ponovo postala samostalan subjekat na međunarodnoj sceni.

Crna Gora – Rezultati referenduma po opstinama 2006.

2007. Godina – Ustav nezavisne države

Usvojen je prvi Ustav Crne Gore kao samostalne države. Ovaj najviši pravni akt udario je ustavno-pravni temelj modernog društva, definišući Crnu Goru kao građansku, demokratsku, ekološku i državu socijalne pravde, sa jasnim evroatlantskim kursom.

Povezane vijesti

Usvojen je na sjednici Skupštine Crne Gore, koja je održana 19. oktobra 2007. godine, a proglašen je 22. oktobra 2007. godine.

2012. Godina – Početak pregovora sa Evropskom unijom

Crna Gora zvanično otvara pregovarački proces sa Evropskom unijom. Otvaranje prvih poglavlja donijelo je ogroman talas optimizma i označilo početak dubokih institucionalnih i zakonodavnih reformi koje i danas traju.

Crna Gora i Evropska unija
🟧 Crna Gora
🟩 Evropska Unija

2017. Godina – Pristupanje NATO savezu

Ostvaren je istorijski spoljnopolitički i bezbjednosni iskorak. Crna Gora je postala punopravna, 29. članica NATO alijanse. Ovim činom država je trajno obezbijedila svoje granice i pozicionirala se kao stabilan partner zapadnih demokratija.

Zastava Crne Gore svečano podignuta pred sjedištem NATO-a i komandama u Monsu i Norfolku.

2020. Godina – Prva mirna smjena vlasti

Na parlamentarnim izborima 30. avgusta dogodio se politički preokret – nakon 30 godina nepromijenjene vlasti, došlo je do prve mirne i demokratske tranzicije. Ovaj događaj potvrdio je bazični demokratski kapacitet društva.

Gdje smo pogriješili: Period nakon promjene vlasti ogolio je nedostatak institucionalne zrelosti. Umjesto brzih reformi, društvo je ušlo u fazu snažne političke polarizacije, dok su nestabilne institucije donijele sporu pravdu i usporavanje evropskog puta.

Rezultati parlamentarnih izbora 2020. godine i prva smjena vlasti od njene nezavisnosti 2006. godine.

2021–2023. Godine – Infrastrukturni uzlet i ekonomski eksperimenti

Ovaj period obilježilo je otvaranje prve dionice auto-puta Bar-Boljare, najvećeg i najkompleksnijeg infrastrukturnog projekta u istoriji zemlje, koji je fizički i ekonomski povezao sjever i jug. Istovremeno, lansirane su korjenite ekonomske reforme i programi koji su drastično podigli minimalne i prosječne zarade.

Gdje smo pogriješili: Nagli skok javne potrošnje i finansiranje projekata iz tuđih sredstava doveli su do problema neodrživog zaduživanja. Ekonomska stabilnost stavljena je pod rizik, a globalna inflacija dodatno je otežala balansiranje državnog budžeta.

Kompletna trasa auto-puta od Bara do Beograda.

2026. Godina – Dvije decenije iskustva i pogled naprijed

Na dvadesetu godišnjicu nezavisnosti, Crna Gora bilježi primjetan ekonomski rast (BDP) i institucionalni oporavak nakon višegodišnjih turbulencija. Sa stopostotnom usklađenošću sa spoljnom politikom EU, država se nalazi u završnoj fazi pregovora za članstvo. Bilans dvije decenije pokazuje da su lekcije naučene i da je Crna Gora od početne nade prerasla u zrelu državu spremnu za konačni evropski korak. Međutim, izazovi pred kojima država stoji jednako su veliki kao i prije dvije decenije. Zadatak ove generacije donosilaca odluka jeste da lekcije iz prethodnih dvadeset godina – kako uspjehe, tako i greške – iskoristi za konačno zatvaranje pregovora sa Evropskom unijom. Bilans dvije decenije pokazuje da je Crna Gora od nade prerasla u realnu državu sa jasnim konturama, ali da put od formalne nezavisnosti do suštinske vladavine prava i ekonomskog blagostanja zahtijeva potpunu društvenu odgovornost i jedinstvo oko fundamentalnih vrijednosti.