Evropa će gorjeti ovog ljeta, očekuje se “super” El Ninjo

Evropa se priprema za ekstremno toplo ljeto nakon što je 2025. godina potvrđena kao jedna od najtoplijih u istoriji mjerenja. Prema godišnjoj procjeni Svjetske meteorološke organizacije (SMO) i naučnika Evropske unije, čak 99 odsto kontinenta zabilježilo je prošle godine temperature iznad normale. Dok se podaci organizacije SMO, koja uključuje Grenland i Kavkaz, i programa Kopernikus neznatno razlikuju u rangiranju, oba izvora potvrđuju alarmantan trend intenzivnih toplotnih talasa na kopnu i moru, rekordnih šumskih požara i drastičnog povlačenja glečera.

​Trenutnu zabrinutost naučnika dodatno pothranjuje razvoj El Ninja, prirodnog klimatskog fenomena koji pojačava efekte globalnog zagrijevanja izazvanog ljudskim djelovanjem. Generalna sekretarka SMO-a Seleste Saulo i stručnjaci iz britanskog Met Office-a upozoravaju da bi se ovaj ciklus mogao razviti u takozvani „super“ El Ninjo, potencijalno najjači u ovom vijeku. Iako svaka pojava ovog fenomena donosi specifične promjene u padavinama i sušama, generalno pravilo je podizanje globalnih temperatura, čiji se najjači uticaj obično osjeća godinu dana nakon njegovog formiranja, što bi moglo dodatno opteretiti klimatski sistem sve do 2027. godine.

​Protekla godina već je ostavila duboke ožiljke na evropskom kontinentu, bivajući najgora sezona šumskih požara po izgorjeloj površini i emisiji gasova sa efektom staklene bašte. Uz to, 2025. je bila jedna od tri najsušnije godine od početka devedesetih, dok su temperature mora rekordno visoke četvrtu godinu zaredom. Ledeni pokrivač Grenlanda gubi masu brzinom od 139 gigatona godišnje, što ilustruje dramatične promjene koje pogađaju i najhladnije djelove regije.

​Posebno zabrinjava činjenica da se Evropa zagrijeva dvostruko brže od ostatka svijeta. Dok je globalni prosjek zagrijevanja 1,4°C u odnosu na predindustrijski period, Evropa je već dostigla porast od 2,5 stepeni Celzijusa. Stručnjaci ovaj fenomen pripisuju specifičnoj geografiji, promjenama vremenskih obrazaca, ali i smanjenom snježnom pokrivaču koji reflektuje manje sunčevog zračenja. Predstavnici Evropske komisije stoga pozivaju na hitne transformativne promjene kako bi se kontinent učinio otpornijim na klimatske uticaje koji postaju sve češći i razorniji.