Zapadni Balkan rizikuje da do juna kolektivno izgubi više od 700 miliona eura iz Plana rasta EU

Evropska komesarka za proširenje Marta Kos uputila je ozbiljno upozorenje vlastima šest država Zapadnog Balkana, naglasivši da bi region mogao trajno ostati bez više od 700 miliona eura iz Plana rasta Evropske unije ukoliko se ne ubrzaju ključne reforme. Tokom obraćanja Spoljnopolitičkom komitetu Evropskog parlamenta, komesarka je pojasnila da je ovaj finansijski paket strogo uslovljen konkretnim učinkom i precizno definisanim vremenskim okvirima. Prema njenim riječima, sredstva su u direktnoj opasnosti ukoliko se predviđeni zadaci ne ispunite do juna, odnosno decembra 2026. godine.

​Radio Slobodna Evropa saznaje iz diplomatskih izvora u Briselu da je Kos još 17. aprila uputila pismo u sve prijestonice regiona kako bi zvanično informisala lidere o rizicima od neiskorištavanja punog potencijala ovog paketa. Budući da je za svaki reformski korak alocirana tačno određena suma novca, neispunjavanje obaveza automatski znači trajni gubitak tih sredstava. Analiza trenutne situacije pokazuje da bi ukupni gubici mogli dosegnuti iznos od 710,6 miliona eura, što čini skoro dvanaest odsto ukupne vrijednosti Plana rasta.

​Najveći teret potencijalnog finansijskog gubitka snosi Bosna i Hercegovina, kojoj prijeti oduzimanje čak 373,9 miliona eura. Slijedi Srbija sa mogućim gubitkom između 108,7 i 135,9 miliona eura, dok su za Kosovo i Albaniju predviđeni rizici od 68,8, odnosno 67,7 miliona eura. Nešto manji, ali i dalje značajni gubici prijete Sjevernoj Makedoniji u iznosu od 49,2 miliona eura, dok Crna Gora rizikuje gubitak od 15,1 miliona eura.

​Plan rasta, čija ukupna vrijednost iznosi šest milijardi eura, predstavlja najznačajniji investicioni poduhvat Evropske unije na Zapadnom Balkanu do sada. Primarni cilj ovog ambicioznog mehanizma je jačanje lokalnih ekonomija i njihovo postepeno integrisanje u evropsko tržište, uz ambicioznu projekciju da bi se, uz adekvatne reforme, privrede ovih zemalja mogle udvostručiti u periodu od jedne decenije.