URA i nezavisni poslanici drže ključ izmjena Ustava: Šta donosi izostanak dogovora većine i DPS-a?

Vladajuća koalicija nalazi se pred ozbiljnim izazovom u pokušaju da obezbijedi neophodnu dvotrećinsku podršku za izmjene najvišeg pravnog akta. S obzirom na oštre stavove najjačih opozicionih subjekata, GP URA i nezavisni poslanici profilišu se kao potencijalni jezičak na vagi koji bi mogao obezbijediti potreban broj glasova. Ukoliko parlamentarna većina ne pronađe zajednički jezik sa DPS-om i Evropskim savezom, a ujedno ne namakne podršku preostalog dijela opozicije, reforma pravosuđa i Ustava biće blokirana na duži period. Član 155 Ustavu eksplicitno zabranjuje ponavljanje istog predloga u roku od dvanaest mjeseci od dana odbijanja, što dodatno podiže uloge u trenutnim pregovorima.

​Opoziciona platforma, koja sadrži ključne uslove za nastavak dijaloga, praktično je završena. Vlast je prethodno tražila da im se ovaj dokument dostavi do kraja radne sedmice, a prema saznanjima, predstavnici opozicije će obaviti i završne konsultacije sa nezavisnim poslanicima kako bi provjerili da li oni imaju specifične zahtjeve koji bi se unijeli u konačan tekst. Vremenski okvir za donošenje odluka je ograničen, jer redovno proljećno zasjedanje Skupštine traje do kraja jula, nakon čega slijedi dvomjesečna pauza tokom koje se sjednice mogu zakazivati isključivo u vanrednoj proceduri.

​Pored samih ustavnih izmjena, jedno od ključnih pitanja u ovom procesu jeste i popunjavanje Ustavnog suda, koje takođe zahtijeva kvalifikovanu većinu od 49 glasova u drugom krugu glasanja. Na čekanju su kandidati koje je predložio predsjednik države Jakov Milatović. Predrag Krstonijević, koji bi trebao da zamijeni sutkinju Desanku Lopičić, nije dobio zeleno svjetlo u prvom krugu krajem decembra, dok se o njegovom izboru u drugom krugu poslanici još nijesu izjašnjavali. Istovremeno, druga kandidatkinja Jelena Ružičić, predložena još početkom marta, i dalje čeka da se njen predlog uopšte nađe na dnevnom redu skupštinskog zasjedanja. Trenutno Ustavni sud funkcioniše sa šest od predviđenih sedam sudija.

​U rješavanje političke pat-pozicije uključila se i međunarodna zajednica. Iz Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori potvrđeno je da su predstavnici vlasti i opozicije na zajedničkom sastanku iskazali načelnu spremnost da kroz inkluzivan proces rade na pronalaženju rješenja bitnih za evropsku agendu. Evropski partneri su naglasili da je u ovom trenutku od presudne važnosti obnova povjerenja među političkim akterima i očuvanje institucionalnog dijaloga, što su glavni preduslovi za uspješan završetak pristupnih pregovora, uz najavu da će se ove konsultacije nastaviti.

​Ipak, put do kompromisa biće izuzetno težak, jer opozicija postavlja jasne političke uslove. Poslanik DPS-a Nikola Rakočević javno je poručio da povratka dijalogu nema dok vlast ne povuče sporne zakone o Agenciji za nacionalnu bezbjednost i unutrašnjim poslovima, te dok ne učini niz drugih ustupaka koji su od značaja za građane, naglašavajući da do ispunjenja tih zahtjeva nikakvih razgovora neće biti.