​Sektor šumarstva u Crnoj Gori ponovo se nalazi pred ozbiljnim institucionalnim zaokretom, jer se nadležnosti nad gazdovanjem šumama izvjesno vraćaju u ruke Uprave za gazdovanje šumama i lovištima. Iako je krovni Zakon o šumama predvidio da od prvog dana ove godine brigu o državnim resursima preuzme novoosnovano preduzeće “Crna Gora šume”, ta kompanija u praksi još uvijek ne postoji kao funkcionalan sistem, što je dovelo do potpune blokade na terenu.

​Zbog činjenice da novo preduzeće nije registrovano, da nema radnu snagu, mehanizaciju niti funkcionalne organe upravljanja, poslanik Pokreta Evropa sad Dane Marković predao je u skupštinsku proceduru izmjene zakona. Ovim predlogom se predviđa da se svi ključni poslovi — od pošumljavanja i zaštite od požara, preko doznake stabala, pa do izgradnje šumskih puteva — vrate pod okrilje Uprave, i to sa rokom do 31. decembra 2026. godine.

​Trenutna situacija nanosi ogromnu štetu privredi, prvenstveno drvoprerađivačima koji, uprkos potpisanim ugovorima, ne mogu da koriste šumske resurse. Blokada sistema je tokom prošle godine dovela do niza protesta, dok je u privatnim šumama zabilježen porast sječe i prodaje drveta kao jedina alternativa blokiranom državnom sektoru. Resorno ministarstvo je potvrdilo da je model prelaska na novu firmu bio preambiciozan, podsjećajući da su slični procesi u Sloveniji i Hrvatskoj trajali godinama, dok u Crnoj Gori ne postoji ni spremnost radnika Uprave da pređu u novo preduzeće.

​Probleme u registraciji dodatno je usložila neusklađenost sa novim Zakonom o privrednim društvima, kao i nefunkcionalnost informacionog sistema za registraciju kompanija. Iako je Vlada krajem februara imenovala Odbor direktora preduzeća “Crna Gora šume”, njihovi mandati nikada nisu verifikovani, niti je održana konstitutivna sjednica, čime je proces formiranja firme faktički zaustavljen na samom početku.

​Dok se čeka zakonsko rješenje koje bi odblokiralo rad na terenu, jedina svijetla tačka ostaje nedavno odobreni kredit Svjetske banke u iznosu od 18 miliona eura. Taj novac je namijenjen modernizaciji sektora do 2032. godine, sa fokusom na digitalizaciju informacionog sistema, suzbijanje nelegalne sječe i jačanje zaštite od požara. Ipak, realizacija ovih ambicioznih ciljeva direktno zavisi od uspostavljanja stabilnog pravnog i institucionalnog okvira, koji je trenutno predmet hitnih skupštinskih izmjena.

​Glavni cilj ovih promjena je da se izbjegne dalja paraliza sektora i omogući korisnicima šuma da realizuju svoje ugovore, dok država pokušava da pronađe održiv model za prelazak sa dosadašnjeg koncesionog sistema na model direktnog državnog gazdovanja. Do tada, Uprava za gazdovanje šumama ostaće jedini operativni organ na terenu, preuzimajući odgovornost za jedan od najvrijednijih prirodnih resursa Crne Gore.