Milionske uštede uz SEPA: Više od 1,6 milijardi eura transakcija

Samo šest mjeseci nakon uvođenja Jedinstvenog područja plaćanja u eurima (SEPA), efekti ove reforme u Crnoj Gori postali su mjerljivi kroz milionske uštede i radikalno pojeftinjenje međunarodnog platnog prometa. Prema podacima Centralne banke Crne Gore, u ovom periodu realizovano je preko 82 hiljade transakcija ukupne vrijednosti 1,6 milijardi eura. Ključni benefit za građane i privredu ogleda se u direktnoj uštedi od 3,8 miliona eura, dok projekcije pokazuju da bi na godišnjem nivou, uz potpunu digitalizaciju, taj iznos mogao premašiti 14,6 miliona eura.

​Najznačajniji rezultat reforme je drastičan pad troškova plaćanja, koji su u prosjeku smanjeni za nevjerovatnih 92 odsto. Dok je prosječna naknada za međunarodne SWIFT transakcije tokom 2024. godine iznosila preko 73 eura, kod SEPA plaćanja ona je svedena na svega 6,21 euro. Ovaj trend je još izraženiji kod elektronskih plaćanja, gdje su troškovi za građane sa nekadašnjih 53 eura pali na svega dva eura, dok je privreda svoje troškove smanjila sa 48 na oko šest eura po transakciji. Posebno se izdvajaju mali transferi do 200 eura, koji su u novom sistemu postali gotovo besplatni.

​Značaj crnogorske integracije u ovaj sistem potvrdila je i Svjetska banka, koja je u svom najnovijem izvještaju klasifikovala Crnu Goru kao zemlju sa najnižim troškovima prekograničnih plaćanja prema Evropskoj uniji. Analize pokazuju da su troškovi za veće transakcije postali zanemarljivi, krećući se od 0,01 do 0,05 odsto vrijednosti transfera, uz istovremeno znatno brže vrijeme izvršenja. Ovakvi parametri direktno olakšavaju svakodnevno poslovanje malih i srednjih preduzeća, podstiču međunarodnu trgovinu i značajno unapređuju upravljanje troškovima.

​Pristupanje SEPA sistemu predstavlja jednu od najvažnijih finansijskih reformi u posljednjoj deceniji, kojom se Crna Gora pozicionirala među najefikasnije evropske zemlje u oblasti platnog prometa. Pored finansijskih benefita, sistem je snažno podstakao modernizaciju i digitalizaciju, mijenjajući strukturu plaćanja u korist savremenih kanala. Dodatni iskorak u ovom pravcu očekuje se već 20. jula, kada će lansiranje sistema za instant plaćanja dodatno unaprijediti brzinu i dostupnost transakcija, čime se proces finansijske integracije sa Evropskom unijom nastavlja punim intenzitetom.