“Prijave Mitrović iz bjekstva nemaju težinu, digitalni trag moguće otkriti”

Krivične prijave koje je bivša specijalna tužiteljka Lidija Mitrović iz bjekstva podnijela protiv Vladimira Novovića, Miloša Šoškića i vještaka Nemanje Nikolića, prema ocjeni advokata Veselina Radulovića, nemaju suštinsku pravnu težinu. Radulović ističe da, iako svako ima pravo na podnošenje prijave, činjenica da ona dolazi od osobe koja je decenijama bila dio pravosudnog sistema, a sada je pravosnažno osuđena za korupciju i nalazi se u bjekstvu, u startu kompromituje ozbiljnost takvog akta. On ocjenjuje da Mitrović, optužujući kolege za montiran proces bez prilaganja ikakvih konkretnih dokaza, zapravo pokušava da napravi loš odbrambeni manevar za djela zbog kojih je osuđena, a koja se odnose na zloupotrebu instituta odloženog krivičnog gonjenja dok je bila na funkciji.

​Pitanje lokacije sa koje Mitrović šalje prijave otvara kompleksnu temu digitalne anonimnosti, o čemu je govorio IT stručnjak Dejan Abazović. On pojašnjava da se za prikrivanje digitalnog traga najčešće koristi virtuelna privatna mreža (VPN), koja usmjerava internet saobraćaj kroz udaljene servere u drugim državama. Na taj način se mijenja IP adresa uređaja, dok enkripcija podataka sprečava internet provajdere da prate aktivnosti korisnika, čineći da izgleda kao da saobraćaj dolazi sa potpuno druge lokacije.

​Dodatni sloj zaštite identiteta postiže se korišćenjem jednokratnih tehnologija koje ne zahtijevaju lične podatke. Abazović navodi da se umjesto ličnih brojeva telefona sve češće koriste jednokratne eSIM kartice kupljene kriptovalutama, dok se nalozi na platformama otvaraju preko privremenih e-mail adresa koje traju svega nekoliko minuta. Kombinacija ovih metoda ostavlja minimalne tragove koje bi klasična istraga mogla lako identifikovati, jer su takvi digitalni nalozi potpuno odvojeni od stvarnog identiteta korisnika.

​Ipak, uprkos sofisticiranim metodama prikrivanja, potpuna anonimnost na internetu nije garantovana. Abazović zaključuje da uz kvalitetnu digitalnu forenziku, sudske naloge za provajdere koji vode evidenciju i, što je najvažnije, kroz efikasnu međunarodnu saradnju, istražni organi i dalje imaju mogućnost da uđu u trag pošiljaocu. Time se potvrđuje da tehnike prikrivanja mogu otežati, ali ne i trajno spriječiti identifikaciju osoba koje se nalaze u bjekstvu, a nastavljaju da komuniciraju sa institucijama.