Opština i država planiraju, mještani protiv: Regionalni centar za upravljanje otpadom u Zatonu izazvao polemiku

Planirana izgradnja Regionalnog centra za upravljanje otpadom u Zatonu izazvala je oštre reakcije mještana okolnih naselja, koji su sa burne javne rasprave poručili da se protive ovom projektu zbog niza ekoloških, ekonomskih i društvenih rizika. Budući da je prostorija mjesne zajednice bila premala da primi sve zainteresovane, rasprava je izmještena u salu Osnovne škole „Braća Ribar“, gdje su mještani Zatona, Brzave, Femića Krša i Pašića Polja iznijeli svoje argumente protiv odabrane lokacije.

​Vizija Opštine: Savremena fabrika i investicije

​Predstavnici lokalne samouprave i zagovornici projekta ističu da je strah građana zasnovan na zabludi da se radi o deponiji. Sekretar Sekretarijata za ruralni razvoj, Armin Sijarić, pojasnio je da je riječ o centru zatvorenog tipa po najsavremenijim standardima Evropske unije, čiji je cilj transformacija otpada u sirovinu kroz principe cirkularne ekonomije. On naglašava da lokacija u katastarskoj opštini Crnča-Laholo nije odabrana slučajno, već na osnovu stručnih procjena, odlične saobraćajne povezanosti i činjenice da je zemljište u državnom vlasništvu.

​Prema riječima opštinskih zvaničnika, projekat donosi nova radna mjesta uz prioritet pri zapošljavanju lokalnog stanovništva, rekonstrukciju infrastrukture i direktna ulaganja dijela prihoda u projekte mjesne zajednice. Koordinator za ekologiju MZ Zaton, Duško Dangubić, podržao je ovu inicijativu uz uslov da sve procedure potvrde nulti štetni uticaj na okolinu, podsjećajući da bi se u Zatonu vršila samo selekcija i reciklaža, dok bi se ostatak otpada transportovao za Podgoricu.

​Argumenti mještana: Ugrožena poljoprivreda, turizam i groblja

​S druge strane, mještani i pojedini lokalni funkcioneri upozoravaju na katastrofalne posljedice po dolinu Lima. Mujo Vreva iz Pašića Polja ukazuje na to da se planirana lokacija nalazi u zoni Natura 2000, prepoznatoj po jedinstvenom biodiverzitetu, te u samom podnožju planine Bjelasice koja je projektovana kao elitna turistička destinacija. Posebno osjetljivo pitanje je postojanje muslimanskog groblja na samoj lokaciji, kao i blizina kuća koje su od planiranog centra udaljene svega nekoliko stotina metara.

​Kritičari projekta ističu da je dolina Lima srce poljoprivredne proizvodnje i da bi prisustvo takvog objekta trajno narušilo brend zdrave hrane zbog straha od mikroplastike i prašine. Takođe, upozoravaju na specifičan kotlinski položaj i temperaturne inverzije koje bi zadržavale mirise i gasove u naselju, dok bi vrijednost nekretnina drastično pala.

​Prirodne prepreke i alternative

​Nikola Femić je tokom rasprave upozorio na hidrološku neodrživost terena, navodeći da je dio lokacije u plavnom koritu Lima. On tvrdi da bi vještačko podizanje nivoa zemljišta radi gradnje preusmjerilo snagu vode na drugu obalu, uništavajući plodne hektare zemlje. Kao jedno od rješenja, čuo se prijedlog mještanina Zorana Lješnjaka, koji smatra da bi ovakve objekte trebalo graditi na već devastiranim prostorima poput Rujišta u Beranama, umjesto otvaranja novih ekoloških žarišta u netaknutoj prirodi.

​Zaključak građana je jasan: lokacija je odabrana isključivo zbog „infrastrukturnog komoditeta“ i činjenice da je zemlja državna, čime se potpuno zanemaruju ekološki i socijalni parametri. Dok pravila dobre prakse nalažu da se ovakvi centri grade u nenaseljenim rubnim područjima, mještani Zatona vjeruju da bi izgradnja u njihovom kraju bila direktno kršenje tih principa.