Samit u Jerevanu: Nova era evropske diplomatije i stabilnosti na Kavkazu

Predsjednik Evropskog savjeta Antonio Košta naglasio je da održavanje skupa na Južnom Kavkazu nosi snažnu poruku mira, koja je postala moguća zahvaljujući sporazumu između Jermenije i Azerbejdžana i značajnom poboljšanju odnosa na relaciji Jerevan–Ankara. Region koji je decenijama bio obilježen tenzijama sada se transformiše u prostor praktične saradnje kroz razvoj transportnih koridora, digitalnih mreža i energetskih veza koje služe kao temelj za izgradnju međusobnog povjerenja i ekonomski razvoj susjednih zemalja.

​Poseban presedan koji je obilježio ovaj samit jeste učešće kanadskog premijera Marka Karnija, čime je prvi put u rad zajednice uključen lider van evropskog kontinenta. Visoka predstavnica za spoljnu politiku i bezbjednost Kaja Kalas obrazložila je ovaj potez stavom da Evropa nije samo geografska kategorija već zajednica zasnovana na principima i vrijednostima. U svjetlu aktuelnog rata u Iranu i nestabilnosti na Bliskom istoku, učešće Kanade i jačanje veza sa kavkaskim partnerima smatraju se ključnim za izgradnju otpornosti na globalne prijetnje i osiguravanje bezbjednosti trgovinskih puteva.

​Jedna od centralnih tema razgovora bila je neophodna diverzifikacija trgovinskih ruta kako bi se smanjili rizici od iznenadnog zatvaranja strateških pravaca. Kaja Kalas je istakla da geopolitička situacija primorava lidere da ubrzaju rad na novim koridorima koji će garantovati nesmetano kretanje robe i energenata. Samit je ponovo potvrdio ulogu Evropske političke zajednice kao pokretača konkretnih akcija, prvenstveno u pogledu podrške Ukrajini i Moldaviji, ali i kroz osnivanje Evropske koalicije protiv droge, što predstavlja novi nivo institucionalne saradnje u borbi protiv organizovanog kriminala.

​Značajan dio pažnje posvećen je i samoj Jermeniji, čiji je premijer Nikol Pašinjan dobio priznanje za hrabre reformske poteze i jasno opredjeljenje ka evropskim integracijama. Antonio Košta je zaključio da je pravac kretanja ove zemlje nedvosmislen, što će biti dodatno potvrđeno održavanjem prvog Samita EU–Jermenija. Evropski lideri su poručili da ostaju pouzdani partneri u pretvaranju vizije o stabilnom i povezanom Kavkazu u stvarnost, čime se dodatno širi zona evropskog uticaja i zajedničkih bezbjednosnih standarda.